(18/7/2025) Campuchia tham vọng thành “thủ phủ hạt điều thế giới” với dự án “khu công nghiệp hạt điều” tại Kampong Thom

Hiệp hội Hạt điều Campuchia (CAC) đã làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài từ Trung Quốc, Ấn Độ và Singapore để giới thiệu về Khu công nghiệp hạt điều (CIP) 400 ha sẽ chính thức khởi động cuối năm nay.

CIP là sáng kiến lớn của Chính phủ Hoàng gia Campuchia nhằm giúp nước trở thành trung tâm chế biến và xuất khẩu hạt điều hàng đầu khu vực.

“Sáng kiến này được thiết kế nhằm thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước thông qua hàng loạt chính sách ưu đãi. Các công ty hoạt động trong CIP sẽ được hưởng lợi từ chính sách thuế và hải quan ưu đãi, được tiếp cận cơ sở hạ tầng do nhà nước hậu thuẫn, có quyền sở hữu hoàn toàn phần đất thuê từ chính phủ mà không cần cổ đông Campuchia, được thuê đất dài hạn với chi phí hợp lý, cùng nhiều biện pháp hỗ trợ đầu tư khác nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững", thông cáo của CAC viết.

Những ưu đãi này là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm khuyến khích chế biến sâu, tăng giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp, giúp Campuchia vượt ra khỏi quỹ đạo chỉ xuất hạt điều thô. CIP sẽ đóng vai trò then chốt trong “thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân và ổn định giá nông sản", CAC nói.

Campuchia đang nỗ lực trở thành “tay chơi" hàng đầu của ngành hạt điều thế giới, với Kampong Thom là trung tâm chế biến chính. Nguồn nguyên liệu cho CIP không chỉ từ Kampong Thom, mà còn từ các tỉnh láng giềng như Kratie, Stung Treng, Ratanakiri, Preah Vihear, Kampong Cham…

Campuchia hiện là nhà sản xuất hạt điều lớn thứ hai thế giới và dự kiến sẽ sớm vươn lên vị trí dẫn đầu.

Phó Chủ tịch CAC Suy Kokthean nói rằng hạt điều Campuchia nổi tiếng với chất lượng cao, và với chính sách đầu tư ưu đãi của chính phủ trong Dự án đầu tư chất lượng (QIP-Plus), các nhà đầu tư sẽ thu được lợi ích đáng kể khi mở rộng hoạt động tại đây. Hồi tháng 6-2025, CAC đã tổ chức chuyến đi thực địa tỉnh Kampong Thom cho tập đoàn Royal Nuts Pte Ltd. có trụ sở chính ở Singapore. Dự kiến Royal Nuts sẽ khởi động dự án thí điểm với sản lượng 15.000 tấn mỗi năm trong năm 2026. Công suất sau đó sẽ được nâng lên 120.000 tấn mỗi năm.

Theo Bộ Nông lâm ngư nghiệp (MAFF), Campuchia xếp thứ ba thế giới về diện tích trồng điều, với ước tính 580.117 ha đang thu hoạch, và 120.000 ha trồng mới. Trong đó, tỉnh Kampong Thom có diện tích lớn nhất với khoảng 147.700 héc-ta, tiếp theo là Kratie (102.500 héc-ta) và Ratanakiri (97.200 héc-ta). Sản lượng điều hàng năm 800.000 – 1 triệu tấn. Thị trường láng giềng Việt Nam tiêu thụ 90-95% sản lượng hạt điều của Campuchia.

Doanh nghiệp Việt Nam chuộng nhập hạt điều Campuchia nhờ lợi thế về logistics. Một lô hàng vận chuyển từ Campuchia về Việt Nam chỉ mất 1-2 ngày, cước vận chuyển tương đối thấp so với cước vận chuyển bằng đường biển khi nhập khẩu từ các quốc gia khác, như Tanzania và Nigeria.

Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS) đặt mục tiêu xuất khẩu 4,5 tỉ đô la trong năm nay, tăng 130 triệu đô la so với năm trước.

Theo Tổng cục Hải quan Việt Nam, Việt Nam đã chi gần 2,1 tỉ đô la để nhập khẩu hạt điều trong năm tháng đầu năm. Campuchia là nhà cung cấp hạt điều lớn nhất cho Việt Nam với hơn 873.200 tấn, trị giá 1,32 tỉ đô la, chiếm 63% con số nhập khẩu.

Con số này đã vượt xa kim ngạch nhập khẩu hạt điều từ Campuchia năm 2024 (1,07 tỉ đô la) và chỉ thấp hơn kim ngạch nhập khẩu của cả năm 2021 (1,87 tỉ đô la). Giá nhập khẩu bình quân cũng tăng trưởng 19%, đạt bình quân 1.517 đô la/tấn.

Có sai biệt lớn so với dữ liệu từ Campuchia. Bộ Thương mại Campuchia nói nước này xuất khẩu 753,21 triệu đô la hạt điều trong sáu tháng đầu năm, tăng 56,67% so với con số 480 triệu đô la cùng kỳ năm ngoái.

Tanzania là nhà cung cấp lớn thứ hai với hơn 133.000 tấn, trị giá hơn 242 triệu đô la, tăng 93% về lượng và 179% về giá trị so với cùng kỳ. Giá tăng mạnh 45% và đạt 1.822 đô la/tấn.

Nigeria đứng thứ ba trong các nhà cung ứng hạt điều của Việt Nam với hơn 69.000 tấn, trị giá hơn 106 triệu đô la, tăng 67% về lượng và 138% về giá trị. Giá nhập khẩu tăng 42%, đạt 1.533 đô la/tấn.

Ricky Hồ

Nguồn: BSA Media